Trong các dự án xây dựng nhà xưởng, nhà thép tiền chế, nhà công nghiệp hoặc nhà ở bằng khung thép, biện pháp thi công nhà kết cấu thép là một trong những hồ sơ kỹ thuật quan trọng nhất, quyết định việc công trình có được phê duyệt thi công – nghiệm thu – hoàn công hay không. Trên thực tế, rất nhiều hồ sơ bị trả lại, chậm tiến độ hoặc không đủ điều kiện triển khai vì biện pháp thi công lập sơ sài, thiếu bản vẽ minh họa hoặc không có biện pháp thi công nhà kết cấu thép DWG đi kèm.
Bài viết này được xây dựng theo định hướng HỒ SƠ – KỸ THUẬT – PHÁP LÝ, giúp kỹ sư, nhà thầu và chủ đầu tư hiểu rõ:
- Biện pháp thi công nhà kết cấu thép là gì
- Thành phần hồ sơ chuẩn cần có
- Vai trò của bản vẽ DWG biện pháp thi công
- Cách lập biện pháp thi công phù hợp thực tế và dễ được phê duyệt
Biện pháp thi công nhà kết cấu thép là gì?
Biện pháp thi công nhà kết cấu thép là tài liệu kỹ thuật mô tả toàn bộ phương án tổ chức, trình tự và giải pháp thi công đối với công trình nhà sử dụng kết cấu thép làm hệ chịu lực chính, bao gồm:
- Trình tự thi công từ móng đến hoàn thiện kết cấu
- Phương án lắp dựng khung thép
- Giải pháp ổn định tạm thời
- Thiết bị và nhân lực sử dụng
- Biện pháp an toàn lao động
- Biện pháp kiểm soát chất lượng và nghiệm thu
Đây là tài liệu:
- Bắt buộc trong hồ sơ thi công
- Là căn cứ để tư vấn giám sát, chủ đầu tư phê duyệt
- Là cơ sở pháp lý khi nghiệm thu và xử lý sự cố
Vai trò của biện pháp thi công trong hồ sơ nhà kết cấu thép
Trong hệ thống hồ sơ xây dựng, biện pháp thi công nhà kết cấu thép giữ vai trò trung tâm vì:
- Chứng minh tính khả thi của phương án thi công
- Đảm bảo an toàn cho con người và công trình
- Kiểm soát rủi ro kỹ thuật trong quá trình lắp dựng
- Là căn cứ để nghiệm thu từng giai đoạn
Đặc biệt với các công trình nhà thép:
- Khẩu độ lớn
- Chiều cao lớn
- Thi công nhanh, cường độ cao
Biện pháp thi công càng chi tiết thì rủi ro càng thấp.
Khi nào bắt buộc lập biện pháp thi công nhà kết cấu thép?
Theo thực tế quản lý chất lượng xây dựng, biện pháp thi công nhà kết cấu thép là bắt buộc đối với:
- Nhà xưởng công nghiệp
- Nhà thép tiền chế
- Nhà kho, logistics
- Nhà kết cấu thép nhiều tầng
- Công trình có kết cấu thép là kết cấu chịu lực chính
Không có biện pháp được phê duyệt thì không đủ điều kiện triển khai thi công.
Biện pháp thi công nhà kết cấu thép DWG là gì?
Biện pháp thi công nhà kết cấu thép DWG là bản vẽ thể hiện biện pháp thi công, được lập dưới dạng file AutoCAD (.dwg), dùng để minh họa trực quan cho phần thuyết minh bằng chữ. Thông thường, biện pháp DWG thể hiện:
- Trình tự lắp dựng khung thép
- Vị trí cẩu, hướng cẩu
- Biện pháp chống đỡ, giằng tạm
- Sơ đồ mặt bằng thi công
- Các giai đoạn lắp dựng
Đây là thành phần rất quan trọng giúp:
- Dễ hiểu biện pháp thi công
- Dễ được tư vấn giám sát phê duyệt
- Tránh tranh cãi khi triển khai ngoài hiện trường
Mối quan hệ giữa thuyết minh và bản vẽ DWG biện pháp thi công
Một hồ sơ đạt yêu cầu phải đảm bảo:
- Nội dung thuyết minh và biện pháp thi công nhà kết cấu thép DWG thống nhất tuyệt đối
- Không được mâu thuẫn giữa chữ và hình
- Bản vẽ DWG không chỉ mang tính minh họa, mà là một phần của hồ sơ pháp lý
Nhiều hồ sơ bị trả vì:
- Có thuyết minh nhưng không có DWG
- Có DWG nhưng không bám sát thuyết minh
- DWG sao chép, không phù hợp công trình
Căn cứ lập biện pháp thi công nhà kết cấu thép
Một biện pháp thi công nhà kết cấu thép hợp lệ cần dựa trên:
- Hồ sơ thiết kế được phê duyệt
- Bản vẽ shop drawing
- Tiêu chuẩn, quy chuẩn áp dụng (TCVN, QCVN)
- Điều kiện mặt bằng, địa hình
- Năng lực thiết bị và nhân sự của nhà thầu
Các căn cứ này cần được liệt kê rõ trong phần đầu của thuyết minh.
Nội dung chuẩn của biện pháp thi công nhà kết cấu thép
Một bộ hồ sơ chuẩn thường gồm các phần:
Giới thiệu chung
- Thông tin công trình
- Quy mô, đặc điểm kết cấu
Phạm vi và nguyên tắc thi công
- Phạm vi công việc
- Nguyên tắc đảm bảo an toàn, chất lượng
Trình tự thi công tổng thể
- Từ móng đến khung đến mái đến hoàn thiện kết cấu
Biện pháp thi công chi tiết
- Lắp dựng cột
- Lắp dựng dầm, kèo
- Lắp xà gồ, giằng
- Liên kết bulong, mối hàn
Biện pháp an toàn lao động
Biện pháp kiểm soát chất lượng và nghiệm thu
Biện pháp chuẩn bị trước khi thi công nhà kết cấu thép
Trong biện pháp thi công nhà kết cấu thép, giai đoạn chuẩn bị cần nêu rõ:
- Kiểm tra móng và bulong neo
- Kiểm tra cấu kiện thép trước lắp dựng
- Bố trí mặt bằng tập kết
- Chuẩn bị cẩu, xe nâng, giàn giáo
- Kiểm tra điều kiện thời tiết
Chuẩn bị không tốt là nguyên nhân chính gây sự cố khi lắp dựng.
Biện pháp thi công lắp dựng khung nhà kết cấu thép
Đây là phần quan trọng nhất. Biện pháp cần mô tả:
- Trình tự dựng cột thép
- Cách định vị và căn chỉnh
- Biện pháp chống lật tạm thời
- Trình tự lắp khung, dầm, kèo
Trong biện pháp thi công nhà kết cấu thép DWG, phần này thường được thể hiện bằng:
- Mặt bằng lắp dựng
- Mặt cắt từng giai đoạn
Biện pháp lắp xà gồ, giằng và ổn định kết cấu
Xà gồ và giằng giúp:
- Ổn định không gian kết cấu
- Hạn chế biến dạng
- Chuẩn bị cho thi công mái
Biện pháp cần yêu cầu:
- Lắp giằng ngay sau mỗi khung
- Không để khung thép đứng độc lập quá lâu
- Kiểm soát cao độ và khoảng cách
Biện pháp thi công liên kết bulong và mối hàn
Trong biện pháp thi công nhà kết cấu thép, cần quy định rõ:
- Chủng loại bulong sử dụng
- Trình tự siết bulong (siết tạm – siết hoàn thiện)
- Quy trình hàn tại công trường
- Kiểm tra mối hàn, lực siết
Các nội dung này liên quan trực tiếp đến nghiệm thu kết cấu.
Biện pháp an toàn lao động trong thi công nhà kết cấu thép
Bắt buộc phải có:
- Biện pháp làm việc trên cao
- Phương án cẩu lắp an toàn
- Phân vùng nguy hiểm
- Trang bị PPE cho công nhân
- Huấn luyện an toàn trước thi công
Thiếu phần này thì hồ sơ không hợp lệ.
Biện pháp kiểm soát chất lượng và nghiệm thu
Biện pháp cần nêu rõ:
- Nghiệm thu từng công việc
- Nghiệm thu giai đoạn
- Hồ sơ chất lượng kèm theo
- Trách nhiệm các bên
Đây là phần gắn trực tiếp với hồ sơ quản lý chất lượng kết cấu thép.
Những lỗi thường gặp khi lập biện pháp thi công nhà kết cấu thép
Các lỗi phổ biến:
- Sao chép biện pháp không đúng công trình
- Không có biện pháp thi công nhà kết cấu thép DWG
- Mô tả chung chung, thiếu trình tự
- Không gắn với điều kiện thực tế
- Thiếu biện pháp an toàn
Những lỗi này khiến hồ sơ dễ bị trả hoặc không áp dụng được ngoài hiện trường.
Biện pháp thi công nhà kết cấu thép phục vụ hồ sơ thầu và nghiệm thu
Trong hồ sơ thầu:
- Biện pháp thể hiện năng lực nhà thầu
- Trình bày rõ ràng, logic sẽ ghi điểm lớn
Trong nghiệm thu:
- Biện pháp là căn cứ đối chiếu thi công thực tế
- Sai biện pháp thì khó nghiệm thu
Do đó, biện pháp không chỉ để “nộp cho đủ”, mà phải dùng được thật.
Khi nào cần cập nhật lại biện pháp thi công?
Cần cập nhật khi:
- Thay đổi thiết kế
- Thay đổi trình tự thi công
- Điều kiện mặt bằng thay đổi
- Thay đổi thiết bị cẩu, nhân lực
Mọi cập nhật đều cần được phê duyệt lại. Biện pháp thi công nhà kết cấu thép và biện pháp thi công nhà kết cấu thép DWG là bộ đôi không thể tách rời trong hồ sơ kỹ thuật – pháp lý của mọi công trình nhà thép. Một biện pháp được lập đúng, đủ và sát thực tế sẽ giúp:
- Thi công an toàn
- Kết cấu ổn định
- Dễ nghiệm thu – hoàn công
- Giảm rủi ro và chi phí phát sinh
Trong xây dựng hiện đại, làm tốt hồ sơ biện pháp chính là bước đầu tiên để làm tốt công trình.