Trong các dự án nhà xưởng, nhà kho, nhà máy hay công trình công nghiệp, chi phí kết cấu thép luôn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng mức đầu tư. Vì vậy, các chủ đầu tư, tổng thầu và đơn vị dự toán thường đặc biệt quan tâm đến đơn giá gia công kết cấu thép xây dựng, định mức gia công kết cấu thép cũng như mức hao hụt trong gia công kết cấu thép để có cơ sở so sánh chi phí giữa các phương án và các nhà cung cấp.
Tuy nhiên, trên thực tế, cùng một bản vẽ kết cấu nhưng chi phí gia công giữa các đơn vị có thể chênh lệch khá lớn. Nguyên nhân đến từ cách áp dụng định mức, cách tính hao hụt và phạm vi công việc trong báo giá. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất chi phí, từ đó so sánh đúng – chọn đúng – tối ưu ngân sách.
Mục lục bài viết
Tổng quan chi phí trong gia công kết cấu thép xây dựng
Gia công kết cấu thép là quá trình chuyển thép nguyên liệu (thép hình, thép tấm) thành các cấu kiện hoàn chỉnh như cột, dầm, kèo, xà gồ, bản mã… theo bản vẽ thiết kế. Chi phí gia công không chỉ bao gồm tiền công cắt – hàn, mà còn liên quan đến:
- Định mức nhân công
- Định mức vật tư phụ
- Hao hụt vật liệu trong quá trình gia công
- Chi phí máy móc, khấu hao xưởng
Do đó, khi xem xét đơn giá gia công kết cấu thép xây dựng, cần nhìn tổng thể chứ không chỉ so sánh con số trên mỗi tấn thép.
Đơn giá gia công kết cấu thép xây dựng là gì?
Đơn giá gia công kết cấu thép xây dựng là mức chi phí tính cho 1 tấn kết cấu thép được gia công hoàn chỉnh, thường chưa bao gồm giá thép vật liệu, và được sử dụng để:
- Lập dự toán
- So sánh chi phí giữa các nhà gia công
- Đàm phán hợp đồng gia công
Đơn giá này có thể bao gồm hoặc không bao gồm:
- Sơn chống gỉ
- Gia công bản mã
- Kiểm tra mối hàn
- Đóng gói, bốc xếp
Vì vậy, để so sánh đúng, cần xác định rõ phạm vi đơn giá mà mỗi đơn vị đang áp dụng.
Các yếu tố cấu thành đơn giá gia công kết cấu thép
Nhân công gia công
Bao gồm:
- Nhân công cắt thép
- Nhân công tổ hợp
- Nhân công hàn
- Nhân công hoàn thiện
Nhân công chiếm 30–45% tổng đơn giá gia công kết cấu thép xây dựng.
Máy móc và thiết bị
- Máy cắt CNC, plasma
- Máy hàn bán tự động
- Thiết bị nâng, cầu trục
Chi phí máy móc thường được phân bổ vào đơn giá theo tấn.
Vật tư phụ
- Que hàn, dây hàn
- Khí CO₂, oxy
- Đá mài, vật tư tiêu hao
Các vật tư này tuy nhỏ nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến định mức gia công kết cấu thép.
Hao hụt vật liệu
Hao hụt thép trong quá trình cắt, ghép, chỉnh sửa là yếu tố thường bị bỏ qua nhưng ảnh hưởng lớn đến giá thành.
Bảng đơn giá gia công kết cấu thép xây dựng tham khảo
Dưới đây là mặt bằng đơn giá gia công kết cấu thép xây dựng để phục vụ mục đích so sánh chi phí:
| Loại kết cấu | Đơn giá (VNĐ/tấn) |
| Kết cấu thép đơn giản | 2.000.000 – 2.800.000 |
| Kết cấu thép tổ hợp | 2.800.000 – 4.000.000 |
| Kết cấu thép phức tạp | 4.000.000 – 5.500.000 |
Lưu ý: Giá trên chưa bao gồm thép vật liệu, có thể thay đổi theo khối lượng và yêu cầu kỹ thuật
Định mức gia công kết cấu thép là gì?
Định mức gia công kết cấu thép là cơ sở kỹ thuật để xác định:
- Số công lao động cần thiết
- Lượng vật tư phụ tiêu hao
- Thời gian gia công cho một đơn vị sản phẩm
Định mức giúp:
- Lập dự toán chính xác
- Kiểm soát chi phí nội bộ
- So sánh hiệu quả giữa các phương án gia công
Định mức gia công kết cấu thép thường gồm những nội dung nào?
Định mức nhân công
Ví dụ:
- Gia công kết cấu đơn giản: 15–20 công/tấn
- Gia công kết cấu tổ hợp: 20–28 công/tấn
- Gia công kết cấu phức tạp: 30–40 công/tấn
Sự khác biệt này giải thích vì sao đơn giá gia công kết cấu thép xây dựng có thể chênh lệch lớn.
Định mức vật tư phụ
- Dây hàn: 1,2 – 1,8 kg/tấn
- Khí CO₂: 3 – 5 m³/tấn
- Điện năng: 35 – 60 kWh/tấn
Các định mức này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí gia công.
Hao hụt trong gia công kết cấu thép là gì?
Hao hụt trong gia công kết cấu thép là phần thép bị mất mát hoặc không sử dụng được trong quá trình:
- Cắt thép
- Ghép tổ hợp
- Chỉnh sửa sai lệch
- Tạo đầu mẩu, biên dạng phức tạp
Hao hụt là yếu tố bắt buộc phải tính đến khi so sánh chi phí thực tế.
Tỷ lệ hao hụt trong gia công kết cấu thép thường là bao nhiêu?
Tùy loại kết cấu và trình độ xưởng, hao hụt trong gia công kết cấu thép thường dao động:
| Loại kết cấu | Tỷ lệ hao hụt |
| Kết cấu đơn giản | 2 – 3% |
| Kết cấu tổ hợp | 3 – 5% |
| Kết cấu phức tạp | 5 – 8% |
Xưởng gia công chuyên nghiệp, cắt CNC tối ưu có thể giảm hao hụt xuống mức thấp hơn.
Vì sao cùng một bản vẽ nhưng chi phí gia công khác nhau?
Khi so sánh chi phí, bạn sẽ thấy:
- Đơn vị A báo giá thấp
- Đơn vị B báo giá cao hơn
Nguyên nhân thường đến từ:
- Áp dụng định mức gia công kết cấu thép khác nhau
- Tính hoặc không tính hao hụt trong gia công kết cấu thép
- Khác nhau về trình độ nhân công
- Khác nhau về mức độ kiểm soát chất lượng
Báo giá thấp chưa chắc đã là chi phí thấp nhất khi xét toàn bộ vòng đời dự án.
Cách sử dụng định mức và hao hụt để so sánh chi phí đúng
Để so sánh chính xác đơn giá gia công kết cấu thép xây dựng, bạn nên:
Yêu cầu bóc tách rõ:
- Nhân công
- Vật tư phụ
- Hao hụt
So sánh trên cùng điều kiện:
- Cùng bản vẽ
- Cùng tiêu chuẩn
- Cùng khối lượng
Kiểm tra năng lực xưởng:
- Máy móc
- Quy trình kiểm soát
So sánh đúng giúp bạn tránh rủi ro “giá rẻ nhưng chi phí cao”.
11. Chi phí thực tế và chi phí trên báo giá: khác nhau ở đâu?
Trong nhiều trường hợp:
- Báo giá không tính hao hụt
- Phát sinh chi phí chỉnh sửa
- Tăng nhân công do tiến độ gấp
Hiểu rõ hao hụt trong gia công kết cấu thép và định mức gia công kết cấu thép sẽ giúp bạn dự phòng ngân sách sát thực tế hơn.
Việc so sánh chi phí gia công kết cấu thép không thể chỉ dựa vào một con số đơn lẻ. Để đánh giá đúng và lựa chọn hiệu quả, bạn cần xem xét đồng thời:
- Đơn giá gia công kết cấu thép xây dựng
- Định mức gia công kết cấu thép áp dụng
- Mức hao hụt trong gia công kết cấu thép
Khi hiểu rõ ba yếu tố này, bạn sẽ:
- Chủ động kiểm soát chi phí
- Tránh phát sinh không đáng có
- Lựa chọn được đối tác gia công phù hợp